Không có một mốc WPM chuẩn chung cho mọi người, nhưng có thể tham khảo: trong một nghiên cứu lớn với khoảng 168.000 người tình nguyện gõ văn bản tiếng Anh trên máy tính, tốc độ trung bình vào khoảng 52 WPM; từ khoảng 70 WPM trở lên đã thuộc nhóm nhanh, trên 100 WPM là rất hiếm. Với tiếng Việt gõ Telex hay VNI, con số thường thấp hơn vì phải bấm thêm phím dấu. Điều quan trọng hơn mức "nhanh" là tốc độ đó có đủ cho công việc của bạn không, và có đi kèm độ chính xác cao không.
Dữ liệu lớn nhất hiện có nói gì
Năm 2018, một nhóm nhà nghiên cứu ở Đại học Aalto (Phần Lan) phối hợp với Đại học Cambridge (Anh) công bố nghiên cứu "Observations on Typing from 136 Million Keystrokes" tại hội nghị CHI. Họ thu dữ liệu từ khoảng 168.000 người tình nguyện làm bài đo gõ trực tuyến, chép lại các câu tiếng Anh trên bàn phím máy tính.
Một số kết quả chính được nhóm nghiên cứu báo cáo:
- Tốc độ trung bình khoảng 52 WPM, với độ dao động lớn giữa các cá nhân.
- Nhóm nhanh nhất vượt 100 WPM, chiếm phần rất nhỏ.
- Người gõ nhanh thường mắc ít lỗi hơn, chứ không phải nhanh nhờ "bất chấp lỗi".
- Người gõ nhanh hay dùng kỹ thuật nhấn phím kế tiếp trước khi nhả phím trước (gọi là rollover), giúp các phím nối nhau liền mạch.
Cần nhớ: người tham gia tự nguyện vào một trang luyện gõ, nên đây có thể là nhóm dùng máy tính nhiều hơn mức chung của dân số. Mức trung bình của toàn xã hội có thể thấp hơn. Ngoài ra đây là tiếng Anh; chưa có nghiên cứu quy mô tương đương cho tiếng Việt được công bố rộng rãi.
Bảng mức tham khảo theo nhóm
Bảng dưới đây tổng hợp từ dữ liệu nghiên cứu trên và kinh nghiệm phổ biến trong nghề văn phòng, dùng để định hướng, không phải chuẩn đánh giá chính thức. Con số tính cho văn bản tiếng Anh trên bàn phím máy tính; với tiếng Việt, có thể lùi mỗi mức khoảng 15 đến 25% (giải thích ở phần sau).
| Mức WPM (tiếng Anh) | Mô tả | Thường gặp ở |
|---|---|---|
| Dưới 25 | Còn tìm phím, thường nhìn bàn phím | Người mới dùng máy, người đang chuyển sang mười ngón trong tuần đầu |
| 25 – 40 | Đủ cho tin nhắn, email ngắn | Người dùng máy thỉnh thoảng |
| 40 – 60 | Quanh mức trung bình, đủ cho đa số công việc văn phòng | Học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng |
| 60 – 80 | Nhanh, gõ việc thật thoải mái | Người gõ mười ngón thành thạo, gõ nhiều mỗi ngày |
| 80 – 100 | Rất nhanh | Thư ký, biên tập viên, lập trình viên gõ nhiều, người luyện chuyên |
| Trên 100 | Hiếm | Người luyện chuyên sâu, người thi đấu tốc độ |
Vì sao tiếng Việt thường thấp hơn
WPM đếm ký tự hiện trên màn hình. Nhưng để ra một ký tự có dấu như "ở" hay "ế", người gõ Telex phải bấm hai đến ba phím. Đếm thử trên một đoạn văn tiếng Việt thông thường, số lần bấm phím Telex nhiều hơn số ký tự hiện ra khoảng 25%. Nghĩa là nếu tay bạn bấm phím nhanh ngang nhau ở cả hai thứ tiếng, WPM tiếng Việt sẽ thấp hơn đáng kể.
Vì thế, nếu bạn đo được 45 WPM với văn bản tiếng Việt, đừng vội so với con số trung bình 52 của nghiên cứu tiếng Anh rồi cho là mình chậm. Hai con số đo hai thứ khác nhau. So với chính mình trên cùng loại văn bản là cách công bằng nhất.
Tốc độ "đủ dùng" cho từng việc
Thay vì hỏi "bao nhiêu là nhanh", hỏi "bao nhiêu là đủ cho việc mình làm" có ích hơn.
| Công việc | Tốc độ thường đủ (tham khảo) | Điều quan trọng hơn tốc độ |
|---|---|---|
| Học sinh làm bài, gõ báo cáo | Khoảng 25 – 40 WPM | Gõ đúng dấu, trình bày đúng |
| Nhân viên văn phòng soạn email, văn bản | Khoảng 40 – 60 WPM | Độ chính xác, nội dung rõ |
| Viết bài, biên tập | Khoảng 50 – 70 WPM | Gõ không nhìn để giữ mạch suy nghĩ |
| Thư ký ghi biên bản | Càng nhanh càng tốt, thường trên 60 WPM | Ghi kịp ý chính, soát lại sau |
| Nhập liệu | Đo theo số lần bấm phím mỗi giờ | Độ chính xác gần tuyệt đối |
| Lập trình | Không cần quá cao | Ký hiệu, phím tắt, ít lỗi cú pháp |
Với người viết lách hay lập trình, thời gian nghĩ thường dài hơn thời gian gõ nhiều lần. Tăng từ 60 lên 90 WPM chưa chắc khiến bạn làm xong việc nhanh hơn bao nhiêu. Còn với người chép lại tài liệu, ghi biên bản hay nhập liệu, tốc độ gõ gần như quyết định năng suất.
Gõ trên điện thoại: một thang đo khác
Một nghiên cứu khác của nhóm Aalto, công bố năm 2019 với khoảng 37.000 người tình nguyện, đo tốc độ gõ trên điện thoại cảm ứng. Tốc độ trung bình khoảng 36 WPM, thấp hơn trên máy tính nhưng khoảng cách không lớn như nhiều người nghĩ. Người gõ bằng hai ngón cái nhanh hơn người gõ bằng một ngón. Vì thế không nên so tốc độ gõ điện thoại với tốc độ gõ máy tính; đó là hai kỹ năng khác nhau. Bài riêng về gõ nhanh trên điện thoại nằm trong cùng mục.
Mức nhanh nhất con người từng đạt
Ở đỉnh cao, một số người gõ được trên 150 WPM trong bài đo dài vài phút, và những đợt gõ cực ngắn có thể cho con số còn cao hơn. Tuy nhiên, kỷ lục chính thức được công nhận thì ít hơn nhiều so với "kỷ lục" lan truyền trên mạng. Bài "Kỷ lục gõ phím nhanh nhất thế giới" trong cùng mục phân biệt rõ đâu là số được tổ chức uy tín ghi nhận, đâu là điểm trên các trang luyện gõ.
Khi nhà tuyển dụng hỏi tốc độ gõ
Một số vị trí như thư ký, nhập liệu, chăm sóc khách hàng qua tin nhắn có thể yêu cầu ghi tốc độ gõ trong hồ sơ hoặc làm bài kiểm tra. Để con số bạn đưa ra có ý nghĩa, nên ghi kèm điều kiện đo: "khoảng 50 WPM, văn bản tiếng Việt có dấu, bài 3 phút, độ chính xác 98%" rõ ràng hơn nhiều so với một con số trơ trọi. Nếu chỉ có kết quả đo tiếng Anh, hãy nói rõ là tiếng Anh.
Khi làm bài kiểm tra tại chỗ, hỏi trước bài dùng tiếng Việt hay tiếng Anh, dài bao lâu, có được sửa lỗi không, máy đã cài bộ gõ nào. Nếu được phép, gõ thử vài chữ có dấu để chắc bộ gõ hoạt động đúng kiểu bạn quen. Và nhớ rằng người tuyển dụng thường quan tâm tới độ chính xác không kém tốc độ: một bài 45 WPM gần như không lỗi thường được đánh giá tốt hơn bài 60 WPM nhiều lỗi.
Góc nhìn hôm nay: đặt mục tiêu theo việc, không theo bảng xếp hạng
Các trang luyện gõ thường hiển thị bảng xếp hạng với những con số rất cao, dễ khiến người mới thấy nản. Hãy nhớ rằng những con số đó thường là bài đo ngắn, văn bản tiếng Anh, chữ thông dụng, của những người đã luyện nhiều năm.
Một mục tiêu thực tế cho người gõ tiếng Việt trong công việc văn phòng là gõ ổn định, không nhìn phím, độ chính xác trên 95%, ở tốc độ mà bạn thấy thoải mái suốt cả buổi làm việc. Đạt được điều đó rồi, mỗi WPM tăng thêm là phần thưởng, không phải nghĩa vụ.
Câu hỏi thường gặp
Tốc độ gõ trung bình là bao nhiêu WPM?
Một nghiên cứu năm 2018 với khoảng 168.000 người gõ tiếng Anh trên máy tính cho thấy tốc độ trung bình khoảng 52 WPM. Con số này có thể cao hơn mức chung của dân số vì người tham gia là người tự nguyện vào trang luyện gõ.
Gõ 40 WPM có nhanh không?
40 WPM thấp hơn mức trung bình của nghiên cứu tiếng Anh một chút nhưng đủ cho phần lớn công việc văn phòng. Nếu đó là tốc độ gõ tiếng Việt bằng Telex, thì mức này khá ổn vì gõ tiếng Việt cần bấm thêm phím dấu.
Bao nhiêu WPM thì được coi là gõ nhanh?
Với văn bản tiếng Anh, từ khoảng 70 WPM trở lên thường được coi là nhanh, trên 100 WPM là rất hiếm. Với tiếng Việt, các mức này thường thấp hơn khoảng 15 đến 25%. Đây là mốc tham khảo, không phải chuẩn chính thức.
Vì sao gõ tiếng Việt WPM thấp hơn tiếng Anh?
Vì WPM đếm ký tự trên màn hình, trong khi mỗi chữ có dấu cần bấm thêm một đến hai phím khi gõ Telex hoặc VNI. Trên văn bản tiếng Việt thông thường, số lần bấm phím nhiều hơn số ký tự khoảng một phần tư.
Gõ trên điện thoại trung bình bao nhiêu WPM?
Một nghiên cứu năm 2019 với khoảng 37.000 người cho thấy tốc độ gõ trung bình trên điện thoại khoảng 36 WPM. Người gõ bằng hai ngón cái thường nhanh hơn người gõ bằng một ngón.
